Bên cạnh những quy định giống với các quy định trước đây, so sánh với Nghị định số 24//2010/NĐ-CP ngày 15/3/2010 của Chính phủ quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức, văn bản này đã quy định một số nội dung thay đổi mới, quan trọng trong công tác tuyển dụng công chức, có hiệu lực thực hiện kể từ tháng 12 năm 2020.

Thứ nhất là về đối tượng được ưu tiên trong tuyển dụng công chức: Chính phủ đã quy định bổ sung thêm một số đối tượng được ưu tiên trong kỳ tuyển dụng công chức mà theo quy định trước đây không có, ví dụ như: thương binh loại B, học viên tốt nghiệp đào tạo sĩ quan dự bị, tốt nghiệp đào tạo chỉ huy trưởng Ban chỉ huy quân sự cấp xã…

            Ngoài bổ sung về đối tượng ưu tiên, số điểm được ưu tiên trong tuyển dụng công chức cũng thay đổi so với quy định trước đây. Theo đó, số điểm được cộng của các đối tượng ưu tiên bị giảm so với quy định trước đây, ví dụ như đối tượng là anh hùng lao động, thương binh… trước đây được cộng 30 điểm vào kết quả thi tuyển hoặc xét tuyển, hiện nay chỉ còn được cộng 7,5 điểm; đối tượng là con liệt sĩ, con thương binh…. trước đây được cộng 20 điểm vào kết quả, hiện nay chỉ còn được cộng 5 điểm vào kết quả…

                                          

          Công chức, viên chức làm việc tại Trung tâm GQTTHC

Thứ hai là thay đổi về cách xác định người trúng tuyển. Việc thay đổi số điểm được ưu tiên của các đối tượng có thể một phần xuất phát từ việc thay đổi cách tính kết quả thi tuyển của quy định mới so với quy định trước đây.

          Theo quy định trước đây, kết quả thi tuyển được tính bằng tổng số điểm của bài thi môn kiến thức chung (hệ số 1) cộng với điểm của bài thi môn nghiệp vụ chuyên ngành (bao gồm 01 bài thi viết nhân hệ số 2 và 01 bài trắc nghiệm nhân hệ số 01); Theo đó, điểm ưu tiên sẽ được cộng vào tổng số điểm của các bài thi này, và đây là cơ sở để xác định người trúng tuyển trong kỳ thi tuyển.

          Hiện nay, theo quy định, việc thi tuyển công chức chia ra làm 02 vòng, vòng 1 kiểm tra các kiến thức chung về hệ thống chính trị, quản lý hành chính nhà nước, tin học, ngoại ngữ…Vòng này được xem như vòng điều kiện, bởi lẽ người tham gia dự thi chỉ cần trả lời đúng trên 50% số câu hỏi của mỗi phần thi là sẽ được tham gia thi vòng 2, đồng thời, kết quả thi vòng 1 cũng không được tính vào kết quả để xem xét người trúng tuyển. Có thể nói, vòng 1 của kỳ thi cũng giống như vòng sơ tuyển, nếu thí sinh vượt qua được thì mới có cơ hội vào vòng sát hạch cuối cùng để xác định người trúng tuyển, còn không vượt qua được sẽ không được tham gia thi tuyển ở vòng 2. Ngoài ra, điểm ưu tiên của thí sinh cũng không được cộng ở vòng này. Khác với quy định trước đây, thí sinh có thể thi được hết tất cả các môn, sau đó kết quả được cộng lại và xác định luôn người nào trúng tuyển hay không trúng tuyển theo thứ tự từ cao xuống thấp cho mỗi chỉ tiêu cần tuyển; đồng thời, điểm ưu tiên của thí sinh sẽ được cộng vào tổng điểm các bài thi của thí sinh.

          Bước vào vòng 2, thí sinh sẽ thi môn nghiệp vụ chuyên ngành theo hình thức phỏng vấn hoặc thi viết hoặc kết hợp cả phỏng vấn và thi viết; cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng công chức sẽ quyết định hình thức thi đối với vòng thi này; thời gian thi phỏng vấn là 30 phút và thời gian thi viết là 180 phút. Tổng điểm của hai hình thức thi này tính theo thang điểm 100, điểm ưu tiên của thí sinh sẽ được cộng vào điểm của vòng thi này, và thí sinh trúng tuyển là người có số điểm cao hơn lấy theo thứ tự từ cao xuống thấp theo vị trí việc làm được tuyển dụng.

          Có thể thấy, việc thay đổi cách tính điểm này sẽ làm giảm áp lực một phần cho thí sinh dự thi, bởi lẽ thay vì trước đây thí sinh phải tập trung thi để đạt được điểm cao ở tất cả các môn, bởi kết quả mỗi môn thi sẽ được cộng vào tổng điểm. Hiện nay, thí sinh chỉ cần tập trung nghiên cứu sâu để thi cho tốt ở môn nghiệp vụ chuyên ngành, vì đây là môn xác định người trúng tuyển, còn các phần thi ở vòng 1 chỉ là vòng điều kiện, thí sinh chỉ cần nắm những kiến thức căn bản, đảm bảo trả lời đúng trên 50% câu hỏi là đạt yêu cầu vào vòng 2.

          Tuy nhiên, việc quy định lấy kết quả thi ở môn nghiệp vụ chuyên ngành làm cơ sở cho việc xác định thí sinh trúng tuyển tạo ra không ít khó khăn cho thí sinh. Bởi lẽ, đa phần thí sinh tham gia dự thi là sinh viên mới tốt nghiệp ra trường, chưa có kinh nghiệm làm việc ở các lĩnh vực quản lý nhà nước chuyên ngành, nếu chỉ đơn thuần đọc hiểu nghiệp vụ qua văn bản quản lý nhà nước chuyên ngành thì thật khó nắm bắt kết được các kiến thức, chưa kể theo quy định thí sinh phải nắm các kỹ năng thực thi công vụ, trong khi thí sinh chưa một ngày được thực thi công vụ. Các nội dung này phụ thuộc nhiều ở cơ quan ra đề thi, nếu nội dung câu hỏi tập trung quá nhiều vào các nội dung kỹ năng thực thi công vụ thì thí sinh thực sự sẽ gặp rất nhiều khó khăn khi làm bài.

Thứ ba là về thủ tục nộp hồ sơ thi tuyển công chức. Thay vì trước đây thí sinh phải nộp nguyên bộ hồ sơ bao gồm nhiều thứ như sơ yếu lý lịch, giấy khám sức khỏe, văn bằng, chứng chỉ….thì hiện nay, thí sinh chỉ cần nộp duy nhất Phiếu đăng ký dự tuyển theo mẫu quy định của Chính phủ, thí sinh tự khai một số nội dung về thông tin cá nhân, gia đình, quá trình học tập, đối tượng ưu tiên… và tự mình cam đoan ký tên.

          Đây có thể nói là điểm khác biệt và cải cách lớn trong lộ trình cải cách thủ tục hành chính của Chính phủ, từng bước giảm dần việc xác nhận, chứng nhận của chính quyền đối với các giấy tờ của công dân. Điển hình như Phiếu đăng ký dự tuyển, thí sinh chỉ cần cam đoan và ký tên, không cần phải qua xác nhận ở chính quyền địa phương như các quy định trước đây; điều này sẽ nâng cao tinh thần trung thực, ý thức trách nhiệm công dân của mỗi người, giảm bớt gánh nặng hồ sơ giấy tờ của người dân cũng như công việc của chính quyền. Tuy nhiên, gắn với nó là khâu hậu kiểm khi thí sinh trúng tuyển, thí sinh phải hoàn thiện các hồ sơ theo yêu cầu; trường hợp thí sinh khai báo gian dối các thông tin trong Phiếu đăng ký dự tuyển hoặc sử dụng văn bằng chứng chỉ không đúng quy định thì có thể sẽ bị hủy kết quả thi tuyển và sẽ không được tham gia kỳ thi tuyển công chức trong kỳ tuyển dụng công chức tiếp theo./.

                                                                                                                                                                 ĐỖ HƯỞNG